Eu son lector antes ca escritor. Podo deixar de escribir, de feito estiven perto en moitos momentos da miña vida, mais nunca vou deixar de ler. Deixei de ler unha vez, e iso non se vai volver repetir.

Eu lía moito na infancia e na primeira puberdade, libros axeitados para aquela idade, e outros non tanto, cómics, todo valía. Mais logo contraín unha grave enfermidade mental chamada adolescencia e as lecturas quedaron arrombadas a un lado. Cando curei, xa nos anos universitarios, os libros volveron, moitas cousas novas chegaron, entre elas o pracer de compartir lecturas con quen amas, logo collería un bolígrafo de 35 pesetas e torturaría un caderno vello coas miñas pallas mentais. O amor saíuse nalgunha curva que deu a vida, mais as páxinas escritas e lidas permaneceron. E unhas cantas, e das poucas que hoxe non me causan arroibo, era Miguel Delibes.

Fascinoume. Baixo esa sequedade, estereotípica dos casteláns, e discursos de caza que repudio agachábase unha mirada á vez dura e tenra sobre a inxusta sociedade que lle tocou vivir, a España partida da posguerra. Sen barroquismos nin artificios, mais cunha humanidade que o impregnaba todo, nesas viúvas fachas, orfos, pobres, diminuídos psíquicos como o inesquecible Azarías ou xubilados aborrecidos. Marcárame o seu libro máis distinto e sentido, Señora de Rojo sobre Fondo Gris (mercado a cen pesetas nun Simago), dunha sentimentalidade autobiográfica case pornográfica, sobre a súa propia dor e lembranzas da súa falecida esposa Ángeles. Pero cada quen terá o seu favorito. O digo desde a culpabilidade, porque debe de haber unha década que non lin nada máis do de Valladolid. Mais quedaron Cinco horas con Mario, La sombra del ciprés es alargada, El Camino, Los Santos Inocentes...

E a lingua. Non era ese castelán de cartón que se oe na nosa terra, porque podemos falalo, e ben, pero non amalo, non é algo de noso. Delibes era castelán e esa era a súa lingua, de seu, e a dominaba e ela o dominaba a el, saíalle de dentro. Quixera traballar coa miña lingua como Miguel traballaba coa súa.

Entendible por outra parte, mais triste, o pouco predicamento que ten como escritor no noso eido cultural, inmerso nun conflito lingüístico, pero menos no seu propio da lingua española, sempre respetado mais pouco honrado, se cadra pola súa falta de adscrición política neste tempo de branco e negro, comigo ou contra min. E esta é unha opinión moi personal, mereceu levar o Premio Nobel máis ca moitos outros.

La hoja roja debe o seu título ós libriños de papel de fumar. Cando restaban só cinco ou dez papeis, saía unha folla vermella, un aviso de que o libriño estaba a piques de rematar. Na novela do castelán, protagonizada por un xubilado, era unha analoxía dun aviso da morte, da fin. Ó autor saíulle a folliña vermella cando superou, xa a idade avanzada, un cancro, do que saíu vivo pero que matou ó escritor, como conta el mesmo sen laiarse nas súas palabras de despedida. Pasou os seus últimos anos lúcido mais sen escribir. Esta semana Miguel marchou, mais as súas páxinas, os seus personaxes, quedaron. Boa viaxe, mestre. Saúdame a Benedetti, se o ves.

A fermosa imaxe é de Vergara, esta é a fonte.

Estou dándolle á poesía en alemán, ben para alimentar o espíritu coa lírica de onde vivo, ben para desenvolver un pouquiño as miñas capacidades no idioma xermano. Entre clásicos (Enzensberger, Rilke, Storm) descubro os poemas menos coñecidos de Nur die gestürzte engel haben geduld (Só os anxos caídos teñen paciencia) de Harald Grill, poeta bávaro contemporáneo. Atrévome a traducir dous deles e poñelos aquí, espero que non me demande. Ou polo menos, para que tras googlearse a si mesmo atope poemas seus traducidos a unha lingua estraña e, agardo, sorría.

Die alte Mühle (Stilleben vor dem Heimatsmuseum)

von steinernen strahlen gefurcht

zwei ausgesteuerte mühlsteine

eine sonne gelehnt an die andere

zwei die schon lange verheiratet sind

was wäre einer ohne den anderen

aber nichts mehr wird zerrieben zwischen ihnen

in der nacht können sie nur noch

die wärme abgeben

die sie am tag empfinden

O muíño vello (bodegón diante do museo etnográfico)

enrugadas por raios pétreos

dúas moas de muíño engrenadas

un sol apóiase no outro

dúas que xa levan tempo casadas

que sería da unha sen a outra

pero xa nada é moido entre elas dúas

á noite só poden

desprender a calor

que recibiron durante o día

(Sen título)

willst wissen was das ist / die seele / ein kleiner schmerz / der dich nicht ganz verläßt / ein kleiner schmerz / der durch die körper wandert / wie der lichtstrahl einer taschenlampe / leuchtet er die dunklen winkel aus / in die du verkrochet hast / dort wo du in dir / nicht mehr aufrecht stehen kannst / und dich abwenden wilst / dort leuchtet er dir ins gesicht

queres saber que é iso

a alma

unha pequena dor

que non te deixa de todo

unha pequena dor

que che atravesa o corpo

coma o raio de luz dunha lanterna

ilumina os escuros currunchos

onde te agochas

alí onde ti

non te podes manter dereito,

e queres apartarte

alí te ilumina ela na cara

A foto tomeina no conxunto etnográfico dos Batáns do Mosquetín, en Vimianzo.

P.D.: Os meus agradecementos ó autor, Harald Grill, que accedeu á publicación dos seus poemas.

Meine Dankbarkeit zu Herrn Harald Grill, der erlaubt hat, dass diese Gedichte hier veröffentlicht werden.

Tomte é unha banda de pop independente de Hamburgo que cantan en alemán e que me engancharon bastante. Se non entendedes o que cantan podedes imaxinar que cantan o texto que queirades. E se entendedes algo, aínda vos vai gustar máis.

Ich sang die ganze Zeit von dir, Cantei todo o tempo sobre ti.

Os que me ledes xa saberedes que son galego, galegofalante e que vivo en Alemaña dende hai tres anos e pico. Por iso me chegou dentro a testemuña de Catharina Müller, que representa o caso inverso: é alemá e trasladouse hai tres anos á nosa terra, concretamente a Bastiagueiro, moi pertiño da miña Coruña. E non só iso, senón que decidiu aprender galego, mesmo antes có castelán, e só por este xesto (que ela ve obxectivamente lóxico e natural) amosa un respeto pola nosa cultura que xa quixera eu que tivesen moitos nacidos en Galicia, sobre todo algúns dos que gobernan, pero ese é outro tema e non quero amargarme.

Escoitar a Catharina é unha delicia, aquí tedes un vídeo onde conta as súas peripecias coa nosa lingua. O vídeo está incluído en Eu falo, unha web documental sobre a nosa lingua e os seus falantes.

Hai moitos anos, oíu unha canción. Eran os bos tempos, a canción meteuse dentro da pel, tan dentro que quedou aí. Esqueceuna de todo.

Máis dunha década despois chegoulle unha escolma de cancións de rock alternativo dos anos noventa, buah neno, blast from the past. E non, a canción non estaba na lista. Tampouco a fixo de menos, porque como xa dixemos, a esquecera. Deus, había alfaias nese cartafol de emepetreses, Suede, Goo Goo Dolls, Bush, Placebo, Fastball, Nirvana...

Había en troques unha pastelada que se lle fixo coñecida. Propia para un momento ñoño hoxe de San Valentín coas vosas mozas (c...óns).

A el se lle fixo coñecida a voz, e lembrou aquela frikada de Babylon Zoo, malia ser a anterior unha voz femenina e a que segue unha masculina. Mirando a estética do vídeo, bizarra no seu tempo, hoxe encaixaría ben no cibergótico. Adiantada ó seu tempo. Vale, recoñeceu, aqueles bos tempos tampouco eran tan bos, quitando o factor nostalxia tamén saían truñazos. Buscouna no yutube. Non, non era a canción da que falamos ó principio, o noso escoitante lembraba o nome do grupo, Babylon Zoo, e a canción era Spacehog ou algo así. Isto merece ir en vídeo. Se o anterior era San Valentín, este é para Domingo de Entruido.

Pero espera, este enxendro chámase "Spaceman". Daquela que era o que era "Spacehog"?

E a canción saíu de debaixo da pel, de entre os circuitos neuronais oxidados por alcohol e desenganos. E era un temazo.

Spacehog, In the meantime. Que será deles? Que é del mesmo, pensou? Puxo o volume a tope.

v

Un consello de amigo, de balde e seguramente innecesario: se vos dispoñedes a ver unha película (DVD, cinema ou como fose) informádevos antes da súa duración. Porque eu me enterei de que Era unha vez en América duraba case catro horas cando ía pola metade da metraxe e aquilo non tiña pinta de rematar.

Once upon a time in America (1984) é a última película de Sergio Leone, a súa obra final, máis épica e coma un epílogo ós seus sucios westerns ("sucios" é unha louvanza neste caso). Trata sobre a historia duns mafiosos procedentes dun barrio xudeu de Nova Iorque, desde que son pequenos rateiros ata o seu apoxeo durante a prohibición dos anos vinte e o seu declive. Uns auténticos antiheroes, unha vez máis nos identificamos con personaxes de escasa moralidade, defectos non agochados e non mellores cós inimigos que combaten, pero que nos atrapan pola súa humanidade e imperfección. Si, teño debilidade polas películas de mafiosos. Esta combina momentos de grande poesía (a danza da nena Deborah, Jennifer Connelly, entre sacas de fariña) e de violencia e sordidez extrema.

Defectos: é longuísima, malia non ser en ningún momento lenta catro horas non-stop de tiros, flashbacks, amores e violacións é un algo demasiado. Logo, a banda sonora, e sei que digo un sacrilexio. É unha obra mestra de Ennio Morricone, disque o seu cumio e será así se se oe nun disco, pero eu aborrezo que cada escena sexa introducida por violinadas melodramáticas, isto, xa o sei, vai en gustos. O mellor, os actores, desde Robert de Niro e un impresionante James Woods ata o último secundario. O peor, coincidir en tempo e temática coa triloxía do Padriño, coa que para min sae perdendo.

En fin, se chega ás vosas mans, paga a pena e poñede os flocos de millo a facer. Un quilo deles polo menos.

Non sei se coñecedes a historia.

Os Tres do Eixo non son políticos, nin heroes, nin activistas nin revolucionarios. Son tres traballadores, tres "currantes" e veciños da parroquia do Eixo, en Compostela. Eles e os seus veciños levaron a cabo unha protesta pacífica e xusta. Nesta protesta pasou algo desgrazado, un axente de policía sufriu lesións nun tumulto, mais que non foi probado que eles tres estiveran implicados. Aquí resúmese o que pasou.

Estes tres veciños e traballadores foron acusados e levados a un xuízo en toda apariencia moi inxusto, porque non deixou falar ás testemuñas de unha das partes pero si ás da outra. A sentencia foi asimesmo desproporcionada e brutal: sete anos de cárcere. Cargos de lesións e atentado, como se fosen asasinos, kaleborrokos ou terroristas. Non o son. Son veciños que protestaron por algo que crían xusto. Insistimos, pasaron cousas non desexables nesa protesta, mais a sentencia é desproporcionada e esaxerada, asumindo que os tres acusados sexan nidiamente e fóra de toda dúbida culpables, o que é moito asumir.

Non só é a cadea. Tiveron que pagar unha multa salvaxe de 156000 €, e xa dixemos que son currantes. Puideron sobrelevala grazas ás doazóns populares, sobre todo dos seus veciños, mais isto aniquilou cadansúa economía doméstica. Esquecín dicir que tamén son pais de familia, e non o digo para espertar compaixóns. Ou si.

O caso é que o viacrucis destes tres ex-traballadores, porque agora están presos nunha cadea, non rematou. Porque agora teñen que facer fronte ós custos do xuízo, uns 35000 €, gasto que de ningún xeito son quen de asumir sen recorrer ó embargo dos seus bens, mesmo das súas vivendas.

E aquí entramos nós. Sen a nosa solidariedade poden perdelo todo. Se che interesa diranche como axudar na plataforma 35.000 para os Tres do Eixo. Non só se trata de cartos (por desgraza tamén), senón de darlle publicidade á campaña nos nosos blogs, facebooks, etc., para iso atoparás banners na páxina da plataforma.

Eu non coñezo a eses tres señores. Eu axudei, mais recoñezo que o fixen por min, egoístamente, non por eles. Porque eu non quero que me pase o mesmo. Que a Administración me atropele a min e á miña veciñanza (por exemplo, unha estrada de alta capacidade que parta o meu núcleo rural polo medio e que logo incumpra os acordos cos veciños), que por un suceso no que non tiven nada que ver me veñan buscar a casa e que me leven preso, que tódolos ollos e testemuñas que proban a miña inocencia sexan ignorados, que me quiten a miña liberdade, estar cos meus, os meus bens materiais, o meu teito. Todo para que, á vindeira, ti e eu calemos. Pensádeo, pero entrementres agora o que cómpre é axudalos.

"I'm an alcoholic. I'm a drug addict. I'm homosexual. I'm a genius." Truman Capote.

Vía Cabaret Voltaire descubro unha magnífica galería da revista LIFE onde repasa escritores senlleiros con tamén senlleiras adiccións (sobre todo alcohol, sen desbotar outras drogas), á parte da súa maior e máis forte adicción (engado eu): escribir.  Céntrase en escritores anglosaxóns, esquecendo os doutras culturas, coma o drogadicto Baudelaire, ou outras adiccións, coma a do ludópata Dostoievsky. As fotos son do arquivo de Life, ou sexa, magníficas. Visitade o enlace se queredes ler os pés de foto, algúns verdadeiramente imprescindibles.

Enxergo dous grupos: os que fixeron da intoxicación o seu eixo de vida e obra (Hunter S. Thompson, Bukowsky) e os que non, pero que malia a súa terrible adicción desenvolveron unha obra enorme en calidade e cantidade sen resentirse a súa capacidade de creación por iso (Scott Fitzgerald, Willian Faulkner). Outra cousa foi a súa saúde. En todos os casos, se non bebesen ou se drogasen tanto, ¿terían escrito igual de ben? Mellor, peor? A súa vida sería diferente, e daquela a súa obra tamén. Vós que pensades?

Vexo a aposta e súboa a escritores e músicos que cometeron suicidio (faltan tamén algúns, como Sándor Márai). Coñecedes máis exemplos de escritores adictos e/ou suicidas? Músicos famosos adictos non, por favor, hai tantos que se petaría a páxina.

Nota: Incrustei a galería nesta postaxe, mais non son quen de vela publicada. Se vos pasa o mesmo, visitádea a través da ligazón do comezo.

Onte ía en bici para o traballo cando polo carril bici viña un ciclomotor en sentido oposto. Como o que ía en sentido contrario era eu, decidín apartarme cara a beirarrúa e deixalo pasar. Unha combinación de pouca habelencia + neve + bordiño entre ámbalas vías + estupidez do ciclista deu como resultado (=) o meu cu no chan, unha caida bastante espectacular e ridícula mais sen consecuencias (tranquila, mamá), alén dunha pequena rabuñadura e o susto. Mais a anécdota non é esa.

A anécdota é que o ciclomotor, pilotado a escasa velocidade por un home duns sesenta anos, tras presenciar a desfeita pasou ó meu carón (eu estomballado sobre a neve, a bici escarranchada a un metro de distancia) e quedou mirando para min con expresión aburrida. Non parou. Non aminorou. Non preguntou que tal estaba, se rompera algo, se precisaba axuda. Nada. Como quen mira chover. Se cadra tiña medo de que o metera nunha lea, que o culpara do accidente, algo absolutamente ridículo, toda a culpa fora miña. Mais a falta de humanidade foi súa.

Hoxe, cambiando de tema, souben dunha acción dunha persoa coa que traballo, do tipo "lareta-lercha-malintencionado". Malia eu non terlle nunca ningunha lei, ó contrario, malia ter eu un moi baixo concepto desa persoa, acadou decepcionarme. E malia eu non darlle ningunha confianza (confiaríalle antes un kalashnikov cargado a un chimpancé con cerebro esponxiforme) acadou de todos xeitos inmiscuírse na miña vida e facerme unha putada. Da que nin sequera obtivo ningún beneficio a cambio. Hai malas persoas moi intelixentes, pero o perigoso é cando a estupidez e a maldade van da man, sen saberse cal é a causa e cal a consecuencia. Deixémolo.

De aí vén o título desta anotación. Adoitaba dicilo un ex-compañeiro de traballo meu alá en Oviedo. Ás veces estou de acordo. E vostedes, han de perdoar, pero se o blogue non me serve para desafogarme, xa me dirán.

A foto foi tomada en París.

Onte estiven de visita na fermosa cidade franca de Bamberg. Franconia, para que non o saiba, é a rexión que abrangue todo o norte do Estado Libre de Baviera. Pero olliño, nin se vos ocorra chamarlle bávaro a un franco. A Franconia foi anexionada ó Reino de Baviera por Napoleón e aí quedou, pero as tradicións, folclore, historia, dialecto e identidade son moi distintas das bávaras. De feito, se os bávaros se miran a si mesmos (cara Munich) e con desconfianza cara o centralismo (Berlín), en Franconia aborrecen todo o que veña da capital muniquesa e senten como a súa capital Nuremberg. En todo caso, é unha terra que paga moito a pena: Nuremberg, Rothenburg, Würzburg, e a propia Bamberg.

A esta parte da beira do seu río, o Regnitz, chámaselle a "Pequena Venecia" (Kleines Venedig). A arquitectura desta pequena cidade, relixiosa e civil, é abraiante. Como vedes, o máis bonito do día de onte foi a neve. Mais tamén foi o máis feo, non deixaron de caer flocos en todo o tempo que estiven aí. O que se ve ó fondo é a Catedral gótica de Sankt Stephan. Cabe dicir que a Cidade Vella (Altstadt) é Patrimonio da Humanidade da UNESCO.

O edificio máis senlleiro e emblemático é a Antiga Casa do Concello (Altes Rathaus), soerguida sobre unha illa artificial no río Regnitz. A lenda di que en tempos houbo unha revolta dos cidadáns de Bamberg contra o seu señor, o poderoso Bispo, que foi axiña esmagada por este. Na rendición dos burgueses o Bispo prohibiulles erguer outra Casa do Concello (a outra fora reducida a cinzas) nas súas terras. E os enxeñosos burgueses chegaron á idea de encher unha illa artificial no medio e medio do río, e alí erguer o seu concello.

O Concello é gótico na súa orixe, mais logo foi reformado no estilo barroco e rococó, como vedes nas pinturas exteriores, cheas de trampantollos. As columnas, para os miopes, están pintadas, son falsas. É un estilo chamado Lüftlmälerei, moi típico do Sur de Alemaña.

Outros edificios salientables son a Neue Residenz, o pazo episcopal, e a impoñente catedral gótica de St. Stephan.  No pórtico vese unha figura dun xinete (esquerda), presuntamente un rei ou emperador que se quixo inmortalizar en pedra para a eternidade mais ó que a cousa non lle saíu moi ben: ninguén sabe quen é, e del circulan tantas teorías científicas como lendas.

En resumo, unha fermosa cidade, que debe de ser aínda máis fermosa en primavera, con luz solar e temperaturas máis agradables.

As fotos son da miña autoría, agás a cuarta (o Xinete de Bamberg), imaxe tomada da Wikipedia con licencia Creative Commons.

A 1ª, 2ª e 5ª imaxe pertencen á miña galería do Flickr, á que podedes acceder pinchando en cada imaxe.